Erektil disfonksiyon (ED) nedir?

Erektil disfonksiyonun tanımı

Erektil disfonksiyon (ED), cinsel ilişki için yeterli sertliğin sağlanamaması ya da ilişki boyunca sürdürülememesidir. Ara sıra yaşanan bir sorun genellikle hastalık sayılmaz. Tanı için sorunun sık tekrarlaması ve en az 3 ay sürmesi gerekir.

Sertleşme; beyin, sinirler, hormonlar ve damarların birlikte çalıştığı bir süreçtir. Cinsel uyarıyla penise giden atardamarlar genişler, süngerimsi doku (corpus cavernosum) kanla dolar ve toplardamarlardan çıkış daralır. Bu zincirin herhangi bir halkasındaki sorun ED’ye yol açabilir.

Erektil disfonksiyon türleri

• Organik (fiziksel) ED: Damar, sinir veya hormon kaynaklıdır. En sık görülen alt tipi damarsal (vaskülojenik) ED’dir.
• Psikojenik ED: Performans kaygısı, stres, depresyon veya ilişki sorunları kaynaklıdır. Sabah sertleşmesinin korunması bu tipe işaret edebilir.
• Karma (mikst) ED: Fiziksel bir nedene zamanla kaygının eklenmesiyle oluşur ve pratikte çok yaygındır.

Görülme sıklığı

Erektil disfonksiyon erkeklerde en sık görülen cinsel sağlık sorunudur. Massachusetts Erkek Yaşlanma Çalışması, 40-70 yaş arası erkeklerin yaklaşık yarısında hafif, orta veya tam ED bulunduğunu göstermiştir. Sıklık her on yılda artar, ancak genç erkeklerde de özellikle psikojenik ve yaşam tarzına bağlı ED görülebilir.

Risk faktörleri

• Diyabet ve insülin direnci
• Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol
• Koroner kalp hastalığı ve damar sertliği
• Sigara ve aşırı alkol kullanımı
• Obezite ve hareketsiz yaşam
• Düşük testosteron
• Prostat ameliyatı veya pelvik bölge radyoterapisi
• Bazı tansiyon, depresyon ve prostat ilaçları

Erektil disfonksiyon ve kalp sağlığı

Penis atardamarlarının çapı kalp damarlarından daha küçüktür. Damar sertliği bu nedenle önce penis dolaşımında belirti verebilir. Araştırmalar, ED’nin kalp krizi veya inme gibi olaylardan yıllar önce ortaya çıkabildiğini göstermektedir. Bu yüzden özellikle 40 yaş üstünde yeni başlayan ED, kalp-damar risklerinin de değerlendirilmesi için bir fırsattır.

Tanı nasıl konur?

1. Öykü: Sorunun ne zaman başladığı, sabah sertleşmesi, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden hastalıklar sorgulanır.
2. Ölçekler: IIEF-5 (Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi) sorunun derecesini belirlemeye yardım eder. Ön değerlendirme testimizi evde yapabilirsiniz.
3. Muayene ve tahliller: Kan şekeri, HbA1c, kolesterol ve testosteron düzeyleri istenir.
4. Penil Doppler ultrason: Penisteki kan akışını ölçerek damarsal nedeni ortaya koyar.

Tedavi seçenekleri

Tedavi, nedene ve hastanın beklentisine göre basamaklı planlanır. Yaşam tarzı değişiklikleri her aşamada temel adımdır. Bunlara ek olarak ağızdan alınan ilaçlar, düşük yoğunluklu şok dalga tedavisi (ED1000), penise enjeksiyon, vakum cihazları ve son basamakta penil protez kullanılır. Ayrıntılı karşılaştırma için sertleşme sorunu tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.